હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા જહાજો પાસેથી ઈરાન દ્વારા અતિશય ફી વસૂલવાના આરોપો વચ્ચે ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે તણાવ વધી ગયો છે. આ મહત્વપૂર્ણ તેલ માર્ગના અવરોધને કારણે વૈશ્વિક ઇંધણ પુરવઠા અને ભાવ પર અસર થવા લાગી છે. ચાલો જાણીએ કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા જહાજો પાસેથી ઈરાન કેટલો ચાર્જ વસૂલ કરી રહ્યું છે.
પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા તણાવ વચ્ચે, ઈરાન પર હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા વેપારી જહાજો પાસેથી મોટી રકમ વસૂલવાનો આરોપ છે. આ વિસ્તારને વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ તેલ માર્ગોમાંનો એક માનવામાં આવે છે, પરંતુ વર્તમાન પરિસ્થિતિએ તેને હવે ઉચ્ચ જોખમી ક્ષેત્ર બનાવી દીધું છે. અહેવાલો અનુસાર, કેટલાક જહાજો પાસેથી સલામત માર્ગ માટે $2 મિલિયન અથવા આશરે ₹18 કરોડ (આશરે ₹18 કરોડ) સુધીની ફી વસૂલવામાં આવી રહી છે.
ઈરાની સાંસદ અલાઉદ્દીન બોરોજેર્દીને ટાંકીને કહેવામાં આવ્યું છે કે યુદ્ધના વધતા ખર્ચને કારણે આ પગલું લેવામાં આવ્યું છે. તેમણે ઉમેર્યું કે ઈરાન આ વ્યૂહાત્મક દરિયાઈ માર્ગ પર નિયંત્રણ ધરાવે છે, તેથી તેમાંથી પસાર થતા જહાજો પાસેથી ફી વસૂલવી સ્વાભાવિક છે. તેવી જ રીતે, ઈરાની વિદેશ પ્રધાન અબ્બાસ અરાઘચીએ સ્પષ્ટતા કરી હતી કે આ માર્ગ ફક્ત એવા દેશોના જહાજો માટે બંધ કરવામાં આવી રહ્યો છે જેમને ઈરાન તેના વિરોધી માને છે.
રસ્તો જરૂરી છે
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટનું મહત્વ એ હકીકત પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે વિશ્વના તેલ અને લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ (LNG)નો આશરે 20 ટકા હિસ્સો તેમાંથી પસાર થાય છે. માર્ચની શરૂઆતથી અસ્તિત્વમાં રહેલા આ અવરોધે વૈશ્વિક ઇંધણના ભાવને અસર કરી છે અને શિપિંગ ટ્રાફિકમાં ઘટાડો કર્યો છે.
જોકે, ઈરાન બધા જહાજો પર સમાન નિયમો લાગુ કરી રહ્યું નથી. ભારતીય LPG જહાજોને આ માર્ગ પરથી પસાર થવાની મંજૂરી આપવામાં આવી છે, અને એક પાકિસ્તાની ટેન્કર પણ ત્યાંથી પસાર થયું છે, જે સૂચવે છે કે કેટલીક છૂટ આપવામાં આવી રહી છે.
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તણાવ વધી ગયો છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાનને 48 કલાકની અંદર જળમાર્ગ ખોલવાની ચેતવણી આપી છે, જ્યારે ઈરાને બદલો લેવાની ધમકી આપી છે. પરિસ્થિતિ એટલી ગંભીર બની ગઈ છે કે ઈરાનના રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સે ચેતવણી આપી છે કે જો તેમના પાવર પ્લાન્ટ પર હુમલો કરવામાં આવશે, તો સ્ટ્રેટ સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ શકે છે.
