પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા તણાવ વચ્ચે, સરકારે ગેસ પુરવઠો સુરક્ષિત કરવા માટે ₹600 કરોડનું યુદ્ધ ભંડોળ બનાવવાનો નિર્ણય લીધો છે. આનાથી ખાતરી થશે કે LNGની અછત અને વધતી કિંમતો છતાં ખાતરનું ઉત્પાદન પ્રભાવિત ન રહે અને ખેડૂતોને સમયસર ખાતર મળતું રહેશે.
પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા તણાવને કારણે વિશ્વભરમાં ઊર્જા પુરવઠા અંગે ચિંતા વધી રહી છે, પરંતુ ભારત સરકારે સમયસર પગલું ભર્યું છે. સરકાર LNG માટે આશરે ₹600 કરોડનું યુદ્ધ ભંડોળ તૈયાર કરી રહી છે, જેનાથી જરૂર પડ્યે તાત્કાલિક ગેસ ખરીદી શકાય છે. પ્રાથમિક હેતુ એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે દેશમાં ખાતર પ્લાન્ટોને ગેસની અછતનો સામનો ન કરવો પડે અને ઉત્પાદન અવિરત રહે.
ખાતરના ઉત્પાદન માટે ગેસ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. જો ગેસનો પુરવઠો ઓછો થાય છે, તો તેની સીધી અસર ખેતી અને ખેડૂતો પર પડી શકે છે. આને ધ્યાનમાં રાખીને, સરકારે કોઈપણ અચાનક અછતને ઝડપથી પહોંચી વળવા માટે આ ભંડોળ બનાવવાનો નિર્ણય લીધો છે.
ચિંતા કેમ વધી?
ઈરાન અને ઇઝરાયલ વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવને કારણે મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગ, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની આસપાસ અનિશ્ચિતતા વધી છે. આ માર્ગ વૈશ્વિક ઉર્જા પુરવઠા માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. ત્યાં કોઈપણ વિક્ષેપ ગેસ પુરવઠાને નોંધપાત્ર રીતે અસર કરી શકે છે. બિઝનેસ સ્ટાન્ડર્ડના અહેવાલ મુજબ, જો આ તણાવ લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહેશે, તો ગેસની ઉપલબ્ધતા 70% થી ઘટીને 50-60% થઈ શકે છે. પરિણામે, કિંમતોમાં તીવ્ર વધારો થઈ શકે છે, જેની સીધી અસર ભારત જેવા આયાત-આધારિત દેશો પર પડી શકે છે.
LNG ના ભાવમાં તીવ્ર વધારો શક્ય છે
ઉર્જા ક્ષેત્રના નિષ્ણાતોના મતે, એશિયામાં LNG (લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ) ના ભાવમાં 40% સુધીનો વધારો થઈ શકે છે. આનો અર્થ એ થયો કે ગેસ ખરીદવો વધુ મોંઘો થશે અને ઉત્પાદન ખર્ચ પણ વધશે. જોકે, આ પરિસ્થિતિને પહોંચી વળવા માટે સરકારની યુદ્ધ છાતી તૈયાર કરવામાં આવી રહી છે. આનાથી સપ્લાય સ્થિર કરવા માટે હાજર બજારમાંથી ગેસની તાત્કાલિક ખરીદી શક્ય બનશે.
ખાતર પ્લાન્ટ્સને મોટો ટેકો મળશે
હાલમાં, ભારતના યુરિયા પ્લાન્ટ લાંબા ગાળાના કરારો દ્વારા તેમની ગેસની જરૂરિયાતોનો મોટો ભાગ પૂર્ણ કરે છે, જ્યારે થોડો ભાગ હાજર બજારમાંથી ખરીદવામાં આવે છે. જો પુરવઠાની અછત સર્જાય તો ઉત્પાદન પર અસર પડી શકે છે. સરકાર હવે પ્લાન્ટ બંધ ન થાય અને અવિરત ઉત્પાદન સુનિશ્ચિત કરવા માટે હાજર બજારમાંથી વધુ ગેસ ખરીદવાની તૈયારી કરી રહી છે. આનાથી ખેડૂતોને સમયસર ખાતર મળે તે પણ સુનિશ્ચિત થશે.
ખરીફ ઋતુ પહેલા મોટી તૈયારીઓ
ભારતમાં, ખરીફ ઋતુ દરમિયાન ખાતરોની માંગમાં નોંધપાત્ર વધારો થાય છે. આ સમય દરમિયાન, દેશને દર વર્ષે લાખો ટન યુરિયાની જરૂર પડે છે. જો ગેસનો પુરવઠો ખોરવાઈ જાય છે, તો ઉત્પાદન ઘટી શકે છે અને આયાત પર નિર્ભરતા વધી શકે છે. સરકાર આ પરિસ્થિતિને ટાળવા માંગે છે અને પહેલેથી જ તૈયારી કરી રહી છે. દેશમાં આશરે 37 યુરિયા પ્લાન્ટ ગેસ પર આધાર રાખે છે, જે તેમના ખર્ચનો નોંધપાત્ર હિસ્સો ધરાવે છે.
તેની અસર શું થશે?
સરકારના આ પગલાથી સામાન્ય લોકોને સીધો ફાયદો થશે. ગેસની અછત ખાતરના ઉત્પાદન પર અસર કરશે નહીં, જેના કારણે કોઈપણ કૃષિ સંકટ ટાળી શકાશે. વધુમાં, અચાનક ભાવ વધારાનો પ્રભાવ મોટાભાગે નિયંત્રિત થશે.
