બહુ વખત લોકો વિચાર કરે છે કે ભારતમાં રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) ઇચ્છા મુજબ અનંત રૂપિયા છાપી શકે છે કે કેમ, પરંતુ વર્તમાન નાણાકીય સિસ્ટમ મુજબ આ શક્ય નથી.
🪙 છાપણીની મર્યાદા કેમ છે?
RBI એ દેશની કેન્દ્રિય બેંક છે અને નાણાં છાપવાની પ્રથા કરન્સી સપ્લાય અને અર્થવ્યવસ્થાની જરૂરિયાત મુજબ કરે છે.
RBI ઍક્સપ્લિકેશન બંધારણ અને અર્થતંત્રને સ્થિર રાખવા માટે નાણાં છાપે છે — તે અનંત માત્રામાં નથી.
વધારે નાણાં છાપવાથી મોંઘવારી (Inflation) વધે છે, જે સામાન્ય જનજીવન માટે નુકશાનકારક છે.
RBI ને નાણાં છાપવા માટે સરકાર અને આરબીઆઈની નીતિઓનું પાલન કરવું પડે છે.
📊 અર્થવ્યવસ્થાના નિયમો શું કહે છે?
દેશની નાણાકીય નીતિ અને ચલણી નાણાંની સપ્લાયનું નિયંત્રણ RBI દ્વારા કડક રીતે કરવામાં આવે છે.
જો RBI અનિયમિત રીતે વધુ નાણા છાપે તો બજારમાં પૈસાની આવક વધે અને મૂલ્યવત્તા ઘટી શકે છે.
આ કારણે RBI મર્યાદિત જ રૂપિયા છાપે છે, જે અર્થતંત્રને સ્થિર રાખે.
📌 ટેકAwayPOINTS
✔ RBI ઇચ્છા મુજબ અનંત નાણાં નથી છાપી શકતું.
✔ જથ્થાબંધ નાણા છાપવાથી મૂલ્યઘટતી ક (Inflation) ના ખતરા વધી શકે છે.
✔ નાણાં છાપવું એ નાણાકીય નીતિ ને પુરી પાડેલી એક પ્રક્રિયા છે જે અર્થવ્યવસ્થાની સ્થિરતા માટે નિયંત્રિત હોય છે.
